Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
9 marca jest 68. (w latach przestępnych 69.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 297 dni.
Słońce w tym dniu znajduje się w zodiakalnym gwiazdozbiorze Ryb.
edytuj Wydarzenia w Polsce
edytuj Wydarzenia na świecie
- 1230 – Bułgarzy zwyciężyli w bitwie pod Kłokotnicą nad wojskami cesarza Tesaloniki, Teodora Angelosa.
- 1276 – Augsburg stał się wolnym miastem Rzeszy.
- 1497 – przebywający na studiach prawniczych w Bolonii Mikołaj Kopernik, podczas obserwacji gwiazdy Aldebaran odkrył, że teoria geocentryczna budowy wszechświata jest błędna.
- 1562 – w Neapolu pod karą śmierci zabroniono pocałunków w miejscach publicznych.
- 1617 – Szwecja i Rosja podpisały pokój w Stołbowie.
- 1776 – opublikowano Bogactwo narodów Adama Smitha.
- 1789 – Ludovico Manin został ostatnim dożą Wenecji.
- 1796 – Napoleon Bonaparte poślubił Józefinę de Beauharnais.
- 1814 – VI koalicja antyfrancuska: rozpoczęła się bitwa pod Laon.
- 1842 – w mediolańskiej La Scali odbyła się premiera opery Nabucco Giuseppe Verdiego.
- 1846 – w Lahore podpisano traktat pokojowy, kończący I wojnę Brytyjczyków z Sikhami.
- 1888 – Fryderyk III został cesarzem Niemiec i królem Prus.
- 1889 – Menelik II został cesarzem Etiopii.
- 1908 – został założony klub Inter Mediolan.
- 1916 – I wojna światowa:
- 1918 – stolica Rosji została przeniesiona z Piotrogrodu do Moskwy.
- 1924 – Włochy anektowały Wolne Miasto Rijeka.
- 1933 – rozpoczęło się tzw. 100 dni, podczas których zostały uchwalone ustawy wprowadzające New Deal.
- 1943 – II wojna światowa: brytyjskie samoloty zatopiły niemiecki okręt podwodny U-83 na Morzu Śródziemnym.
- 1944 – amerykańskie oddziały piechoty morskiej zdobyły lotnisko Talasea na Nowej Brytanii.
- 1953 – odbył się pogrzeb Józefa Stalina.
- 1956:
- 1957 – doszło do trzęsienia ziemi na Alasce, jednego z najsilniejszych w historii, które wywołało fale tsunami o wysokości 15 m.
- 1959 – pojawiła się na rynku pierwsza lalka Barbie.
- 1961 – został wystrzelony testowy radziecki statek kosmiczny Korabl-Sputnik 4.
- 1964 – został zaprezentowany Ford Mustang.
- 1973 – Chiny i Hiszpania nawiązały stosunki dyplomatyczne.
- 1976 – Cavalese, Włochy: 42 osoby zginęły, a jedna została ranna w katastrofie kolejki górskiej.
- 1980:
- 1986 – radziecka sonda Wega 2 przeleciała obok komety Halleya.
- 1987 – został wydany album The Joshua Tree grupy U2.
- 1994 – premiera filmu Cztery wesela i pogrzeb.
- 2001 – Bernd Jürgen Armando Brandes został na własne życzenie częściowo zjedzony przez Armina Meiwesa.
- 2002 – w palestyńskim zamachu na kawiarnię w Jerozolimie zginęło 11 osób, a ponad 50 zostało rannych.
- 2005 – sonda Cassini przeleciała 500 km nad powierzchnią księżyca Saturna, Enceladusa.
- 2006 – Aníbal Cavaco Silva został prezydentem Portugalii.
- 2007 – otwarto nowy stadion Wembley.
- 2008 – odbyły się wybory parlamentarne w Hiszpanii.
edytuj Urodzili się
- 1285 – Go-Nijō, cesarz Japonii (zm. 1308)
- 1454 – Amerigo Vespucci, włoski kupiec, nawigator, podróżnik morski (zm. 1512)
- 1564 – David Fabricius, holenderski astronom, teolog (zm. 1617)
- 1568 – Alojzy Gonzaga, święty, włoski jezuita (zm. 1591)
- 1697 – Friederike Caroline Neuber, niemiecka aktorka (zm. 1760)
- 1749 – Honoré Mirabeau, francuski działacz, pisarz polityczny (zm. 1791)
- 1753 – Jean-Baptiste Kléber, francuski generał (zm. 1800)
- 1766 – Józef Nowicki, polski dowódca wojskowy (zm. 1830)
- 1777 – Aleksander Orłowski, rysownik, malarz, batalista (zm. 1832)
- 1814 – Taras Szewczenko, ukraiński pisarz (zm. 1861)
- 1830 – Julius Dinder, polski duchowny katolicki pochodzenia niemieckiego, prymas Polski (zm. 1890)
- 1838 – Ludwik Gumplowicz, polski socjolog, prawnik (zm. 1909)
- 1839 – Phoebe Knapp, amerykański kompozytor, autor hymnu USA (zm. 1908)
- 1843 – Abraham Abraham, amerykański potentat handlowy, filantrop (zm. 1911)
- 1852 – Hieronim Derdowski, kaszubski poeta, humorysta, dziennikarz, wydawca prasy emigracyjnej w USA (zm. 1902)
- 1859 – Peter Altenberg, austriacki pisarz (zm. 1919)
- 1862 – Fernand Widal, francuski patolog, internista (zm. 1929)
- 1870 – Hugo Koch, holenderski wynalazca, twórca Enigmy (zm. 1928)
- 1877 – Emil Abderhalden, szwajcarski biochemik, fizjolog (zm. 1950)
- 1878 – Stanisław Czajkowski, polski malarz (zm. 1954)
- 1885 – Tamara Karsawina, rosyjska tancerka (zm. 1978)
- 1890 – Wiaczesław Mołotow, radziecki polityk, działacz partyjny, minister spraw zagranicznych (zm. 1986)
- 1900 – Tomisław II, włoski arystokrata, król Chorwacji (zm. 1948)
- 1902 – Luis Barragán, meksykański architekt, laureat Nagrody Pritzkera (zm. 1988)
- 1902 – Will Geer, amerykański aktor (zm. 1978)
- 1907 – Mircea Eliade, rumuński religioznawca, indolog, filozof kultury, pisarz (zm. 1986)
- 1910 – Samuel Barber, amerykański kompozytor (zm. 1981)
- 1918 – Zygmunt Król, polski kierownik produkcji filmowej (zm. 2010)
- 1918 – Mickey Spillane, amerykański pisarz (zm. 2006)
- 1919 – Helena Brzozowska, polska sanitariuszka, podporucznik (zm. 1999)
- 1919 – Chantal Chaudé de Silans, francuska szachistka, mistrzyni międzynarodowa (zm. 2001)
- 1922 – Lechosław Marszałek, polski reżyser filmów animowanych (zm. 1991)
- 1923 – James L. Buckley, amerykański polityk
- 1923 – Jerzy Got, polski historyk teatru (zm. 2004)
- 1923 – Gilbert Gude, amerykański polityk (zm. 2007)
- 1923 – Walter Kohn, amerykański fizyk pochodzenia austriackiego
- 1923 – Nicola Zaccaria, grecki śpiewak operowy (bas, baryton) (zm. 2007)
- 1926 – Jerry Ross, amerykański kompozytor, autor musicali (zm. 1955)
- 1926 – Zofia Stefanowska-Treugutt, polska historyk literatury (zm. 2007)
- 1927 – José Bezerra da Silva, brazylijski muzyk (zm. 2005)
- 1928 – Antonio Molina, hiszpański piosenkarz, aktor (zm. 1992)
- 1929 – Desmond Hoyte, gujański polityk, premier i prezydent Gujany (zm. 2002)
- 1930 – Stephen Fumio Hamao, japoński duchowny katolicki, kardynał (zm. 2007)
- 1931 – Janusz Kidawa, polski reżyser filmowy (zm. 2010)
- 1931 – León Febres Cordero Ribadeneyra, ekwadorski polityk, prezydent Ekwadoru (zm. 2008)
- 1931 – Aleksander Rowiński, polski pisarz
- 1933 – Lloyd Price, amerykański muzyk
- 1934 – Bohdan Czyżewski, polski piosenkarz
- 1934 – Jurij Gagarin, radziecki kosmonauta, pierwszy człowiek w kosmosie (zm. 1968)
- 1937 – Ryszard Cieślak, polski aktor i reżyser teatralny, członek Teatru Laboratorium Jerzego Grotowskiego (zm. 1990)
- 1938 – Ryszard Parulski, polski szermierz, adwokat
- 1940 – Raul Julia, amerykański aktor pochodzenia portorykańskiego (zm. 1994)
- 1940 – Władysław Nikiciuk, polski lekkoatleta, oszczepnik
- 1942 – John Cale, walijski muzyk, kompozytor
- 1942 – Mark Lindsay, amerykański wokalista zespołu Paul Revere & The Raiders
- 1943 – Bobby Fischer, amerykański szachista, arcymistrz, mistrz świata (zm. 2008)
- 1945 – Katja Ebstein, niemiecka piosenkarka
- 1945 – Henryk Lothamer, polski pisarz (zm. 1979)
- 1945 – Robin Trower, brytyjski muzyk
- 1948 – Irena Dzierzgowska, polska polityk, wiceminister edukacji narodowej (zm. 2009)
- 1948 – László Lovász, węgierski matematyk
- 1948 – Jeffrey Osborne, amerykański piosenkarz
- 1949 – Emma Popik, polska pisarka science fiction
- 1950 – Zbigniew Ćwiąkalski, polski adwokat, polityk
- 1950 – Ireneusz Pękalski, polski duchowny katolicki, biskup łódzki
- 1955 – Ornella Muti, włoska aktorka
- 1956 – Tadeusz Płoski, polski duchowny katolicki, generał, biskup polowy Wojska Polskiego (zm. 2010)
- 1957 – Jacek Hugo-Bader, polski dziennikarz, reportażysta
- 1958 – Linda Fiorentino, amerykańska aktorka
- 1959 – Bartłomiej Frykowski, polski operator filmowy (zm. 1999)
- 1962 – Jan Furtok, polski piłkarz
- 1964 – Juliette Binoche, francuska aktorka
- 1965 – Antonio Saca, salwadorski polityk, prezydent
- 1968 – Youri Djorkaeff, francuski piłkarz
- 1968 – Johnny Kelly, amerykański perkusista grupy Type O Negative
- 1970 – Shannon Leto, amerykański perkusista zespołu 30 Seconds To Mars
- 1971 – Johan Edlund, szwedzki wokalista zespołu Tiamat
- 1973 – Danny Green, australijski bokser
- 1973 – Niksa Kaleb, chorwacki piłkarz ręczny
- 1975 – Roy Makaay, holenderski piłkarz, reprezentant Holandii
- 1975 – Juan Sebastian Veron, argentyński piłkarz, reprezentant Argentyny
- 1976 – Wojciech Skupień, polski skoczek narciarski
- 1977 – Piotr Piechniak, polski piłkarz
- 1978 – Lucas Neill, australijski piłkarz, reprezentant Australii
- 1978 – Hans Somers, belgijski piłkarz
- 1981 – Didi Longuet, holenderski piłkarz
- 1982 – Mirjana Lučić, chorwacka tenisistka
- 1982 – Jakub Tolak, polski aktor
- 1983 – Dája Bedáňová, czeska tenisistka
- 1983 – Clint Dempsey, amerykański piłkarz, reprezentant USA
- 1983 – Ioannis Masmanidis, grecki piłkarz
- 1983 – Maite Perroni, meksykańska aktorka
- 1983 – Antonio Spadaccino, włoski piosenkarz
- 1984 – Abdoulay Konko, francuski piłkarz
- 1984 – Julia Mancuso, amerykańska narciarka alpejska
- 1985 – Pastor Maldonado, wenezuelski kierowca wyścigowy
- 1986 – Brittany Snow, amerykańska aktorka
- 1987 – Luigi Bruins, holenderski piłkarz
- 1987 – Pirmin Schwegler, szwajcarski piłkarz, reprezentant Szwajcarii
- 1989 – Hong Un Jong, północnokoreańska gimnastyczka
- 886 – Abu Maszar, arabski astrolog, astronom, matematyk (ur. 787)
- 1009 – Bruno z Kwerfurtu, święty, niemiecki mnich, biskup misyjny, męczennik (ur. ok. 974)
- 1062 – Herbert II, hrabia Maine (ur. ?)
- 1156 – Aleksander z Malonne, biskup płocki (ur. ?)
- 1202 – Sverre Sigurdsson, król Norwegii (ur. 1145/1151)
- 1440 – Franciszka Rzymianka, włoska mistyczka, święta katolicka (ur. 1384)
- 1444 – Leonardo Bruni, włoski kronikarz (ur. ok. 1369)
- 1463 – Katarzyna z Bolonii, włoska klaryska, mistyczka, święta katolicka (ur. 1413)
- 1630 – Mikołaj Wolski, Marszałek wielki koronny, dyplomata (ur. 1553)
- 1661 – Jules Mazarin, francuski kardynał, polityk pochodzenia włoskiego (ur. 1602)
- 1742 – Michael Klahr starszy, śląski rzeźbiarz (ur. 1693)
- 1851 – Hans Christian Ørsted, duński fizyk, chemik, odkrywca elektromagnetyzmu (ur. 1777)
- 1857 – Dominik Savio, święty, włoski ministrant, wzór pobożnego dziecka (ur. 1842)
- 1866
- 1888 – Wilhelm I Hohenzollern, król Prus i cesarz Niemiec (ur. 1797)
- 1895 – Leopold von Sacher-Masoch, austriacki pisarz (ur. 1836)
- 1898 – Michał Bergson, polski kompozytor, pianista (ur. 1820)
- 1918 – Frank Wedekind, niemiecki pisarz, aktor (ur. 1864)
- 1936 – Śri Jukteśwar Giri, indyjski guru, jogin (ur. 1855)
- 1955 – Stefan Łoś, polski pisarz, działacz harcerski, podróżnik (ur. 1901)
- 1969 – Charles Brackett, amerykański scenarzysta filmowy (ur. 1892)
- 1971 – Cyryl VI, egipski duchowny Kościoła koptyjskiego, patriarcha Aleksandrii (ur. 1902)
- 1972 – Józef Maliszewski, polski aktor (ur. 1892)
- 1973 – Andrzej Witos, polski polityk, działacz ruchu ludowego, wiceprzewodniczący PKWN (ur. 1878)
- 1974 – Aleksander Iwaniec, polski aktor (ur. 1940)
- 1979 – Jean-Marie Villot, francuski duchowny, kardynał, arcybiskup Lyonu (ur. 1905)
- 1980
- 1981 – Max Delbrück, amerykański mikrobiolog, genetyk pochodzenia niemieckiego (ur. 1906)
- 1983 – Ulf von Euler, szwedzki fizjolog (ur. 1905)
- 1985 – Jan Piasecki, polski pisarz (ur. 1913)
- 1988 – Kurt Georg Kiesinger, niemiecki polityk (ur. 1904)
- 1992 – Menachem Begin, izraelski polityk (ur. 1913)
- 1993 – Cyril Northcote Parkinson, angielski pisarz, historyk, ekonomista, publicysta (ur. 1909)
- 1994
- 1996 – George Burns, amerykański aktor (ur. 1896)
- 1997 – The Notorious B.I.G., amerykański raper (ur. 1972)
- 1998 – Ulrich Schamoni, niemiecki reżyser filmowy (ur. 1939)
- 1999 – Maciej Sieński, polski reżyser filmów dokumentalnych (ur. 1915)
- 2000 – Ivo Robić, chorwacki piosenkarz (ur 1923)
- 2003 – Stan Brakhage, amerykański reżyser filmowy (ur. 1933)
- 2004
- 2006
- 2007
- 2008
- 2009
- 2010
Przypisy
